Cảnh báo những dấu hiệu nguy hiểm trong thai kỳ

9 tháng mang thai không phải lúc nào cũng “xuôi dòng bén giọt” như nhiều mẹ nghĩ bởi có rất nhiều nguy cơ luôn rình rập xung quanh bạn. Khi gặp những dấu hiệu nguy hiểm này, chị em cần đến ngay bệnh viện hoặc gọi cho bác sĩ để được khám xét kịp thời.

Ra máu

Ra máu là biểu hiện bất thường ở mọi giai đoạn của thai kỳ. “Nếu thai phụ bị ra quá nhiều máu, kèm theo đau bụng hoặc đau bụng dưới giống thời gian hành kinh hay cảm thấy choáng, chóng mặt như ở giai đoạn đầu của thai kỳ, thì đó có thể là dấu hiệu mang thai ngoài tử cung”, bác sĩ Peter Bernstein cho biết. Hiện tượng có thai ngoài tử cung xảy ra khi trứng đã thụ tinh làm tổ ở một nơi khác ngoài tử cung, có thể gây nguy hiểm đến tính mạng của thai phụ.

Xuất huyết kèm theo co thắt mạnh ở vùng bụng dưới còn là dấu hiệu sẩy thai khi thai phụ đang trong giai đoạn đầu hoặc ở đầu giai đoạn thứ hai của thai kỳ. Xuất huyết ở giai đoạn thứ ba của thai kỳ kèm theo đau bụng có thể là triệu chứng của hiện tượng bong nhau non, xảy ra khi nhau thai bong ra khỏi thành tử cung.

Nôn, ói nhiều hơn bình thường

Nếu thai phụ nôn nhiều đến mức không còn giữ được gì trong dạ dày thì tình hình đã trở nên nguy hiểm. Bác sĩ Bernstein cho biết: “Nếu không thể ăn hoặc uống được thứ gì, thì cơ thể thai phụ đang trong tình trạng mất nước”. Họ cũng đang có nguy cơ thiếu dinh dưỡng, và tình trạng thiếu dinh dưỡng hay mất nước có thể gây ra những biến chứng như sinh non hay dị tật thai nhi. Bác sĩ Bernstein cũng nói thêm rằng, bạn phải được khám khi bị ói mửa nghiêm trọng. Trị dứt điểm nôn ói sẽ giúp cả bạn và thai nhi có đủ dinh dưỡng cần thiết cho cả mẹ và bé.

Trị dứt điểm nôn ói sẽ giúp cả bạn và thai nhi có đủ dinh dưỡng cần thiết cho cả mẹ và bé. (ảnh minh họa)

Thai nhi giảm hoạt động

Nếu em bé ít đạp hơn ngày thường trong 1 buổi sáng hoặc chiều và sau đó lại hoạt động bình thường thì không thành vấn đề. Tuy nhiên, nếu thai nhi ngừng đạp thì bạn cần đặc biệt lưu tâm. Lúc này, chị em nên nằm yên trên giường để đếm nhịp chuyển động của thai. Mẹ bầu cũng có thể uống một ly nước lạnh để kích thích bé chuyển động. Nguyên tắc chung là thai nhi phải đạp ít nhất 10 lần trong 2 giờ liền thì mới an toàn.

Hãy gọi cho bác sĩ nếu bạn không biết cách theo dõi chuyển động của thai nhi hoặc không thấy bé chuyển động.

Xuất hiện cơn co thắt sớm

Các cơn co thắt xuất hiện trước 37 tuần thai kỳ có thể khiến bạn sinh non. Tuy nhiên, trong những tháng cuối thai kỳ, mẹ bầu rất dễ nhầm lẫn cơn đau giả với cơn đau chuyển dạ thật. Mẹ cần biết rằng những cơn đau giả (Braxton-Hicks) thường diễn ra không nhịp nhàng và không tăng cường độ, những cơn đau này sẽ giảm dần trong 1 giờ. Tuy nhiên những cơn co thắt thì thường xuyên khoảng 10 phút/lần và tăng cường độ theo thời gian.

Nếu bạn đang mang thai 3 tháng cuối và thấy xuất hiện các cơn co thắt, hãy gọi cho bác sĩ ngay vì rất có thể bạn sắp sinh đấy.

Rò rỉ nước ối

Trong những tháng cuối thai kỳ, áp lực bụng bầu lên bàng quang có thể khiến mẹ bầu bị són tiểu và nhiều người nhầm lẫn nước tiểu với nước ối. Các mẹ cần chú ý phân biệt, nếu là rò rỉ nước ối, chất lỏng vùng kín sẽ chảy ra chậm hơn so với nước tiểu vùng bàng quang. Một dấu hiệu nhận biết khác là ngửi và quan sát vùng ẩm ướt trên đồ lót của bạn. Đặc trưng của nước ối là không màu, không mùi. Trong khi đó nước tiểu có mùi nặng hơn và hơi khai. Nước tiểu còn có màu vàng hơn nước ối giúp bạn dễ dàng phân biệt.

Nếu bạn chắc chắn rằng mình đang bị rò rỉ nước ối, đừng nên sử dụng băng vệ sinh, không được quan hệ tình dục hoặc ngâm mình trong bồn tắm. Nếu bạn chưa đủ 37 tuần thai, hãy gọi điện ngay cho bác sĩ để được kiểm tra. Nếu bạn đã mang thai 37 tuần trở lên, không cần quá vội vàng đến bệnh viện mà hãy chuẩn bị tất cả dụng cụ, tư trang để lâm bồn vì rất có thể những cơn chuyển dạ sẽ xuất hiện trong vòng 24 giờ tới và đương nhiên điều này chứng tỏ bạn sắp sinh em bé.

Đau đầu, đau bụng

Những triệu chứng đau đầu kèm đau bụng, rối loạn thị giác và sưng phù chân tay trong ba tháng cuối thai kỳ cũng cần đặc biệt lưu ý vì đó có thể là dấu hiệu cảnh báo tiền sản giật. Triệu chứng này có thể gây tử vong cho mẹ bầu đấy. Hãy gọi cho bác sĩ để được kiểm tra ngay nhé. Khám thai thường xuyên sẽ giúp mẹ bầu được phát hiện nguy cơ tiền sản giật sớm.

Những triệu chứng đau đầu kèm đau bụng, rối loạn thị giác và sưng phù chân tay trong ba tháng cuối thai kỳ cũng cần đặc biệt lưu ý. (ảnh minh họa)

Mệt mỏi thường xuyên

Thiếu máu cũng là căn bệnh khá phổ biến ở phụ nữ mang thai. Những dấu hiệu của bệnh bao gồm: mệt mỏi thường xuyên, cảm thấy yếu ớt, hụt hơi và sắc da nhợt nhạt. Trong trường hợp này, các bác sĩ sẽ kê đơn bổ sung axit folic và chất sắt cho bạn. Nếu bệnh ở mức độ trầm trọng, bạn sẽ phải truyền máu trực tiếp.

Quá buồn phiền

Bà bầu khi có những biểu hiện quá buồn phiền, chán nản… thì rất có thể đã bị bệnh trầm cảm – căn bệnh không hiếm trong và sau thời gian mang thai. Những triệu chứng khác của bệnh bao gồm thay đổi khẩu vị ăn uống, cảm giác vô vọng, ở trường hợp bị nặng có thể sẽ cảm thấy khó chụi hoặc có những suy nghĩ gây tổn hại đến thai nhi và bản thân mình. Trong trường hợp này bạn cần đến gặp bác sĩ tâm lý để được điều trị kịp thời. Bệnh trầm cảm cũng có thể được điều trị bằng trị liệu hoặc các loại thuốc hỗ trợ.

Thường xuyên khát nước và đi tiểu

Bệnh tiểu đường thường xảy ra phổ biến ở bà bầu ở tam cá nguyệt thứ 2 của thai kỳ do chất insulin của mẹ bầu tiết ra không đủ. Những dấu hiệu của căn bệnh này bao gồm thường xuyên khát nước, đi tiểu và cảm giác mệt mỏi. Thuốc thường hiếm được chỉ định điều trị cho bà bầu. Vì vậy, cách hữu hiệu nhất là thay đổi chế độ ăn uống khoa học hoặc tăng lượng insulin trong cơ thể.

Huyết áp cao

Huyết áp cao là dấu hiệu sớm của bệnh nhiễm độc huyết hoặc tiền sản giật. Triệu chứng này thường xảy ra từ tuần thứ 20 của thai kỳ với các biểu hiện như huyết áp cao, mờ mắt, đau đầu, đau dạ dày. Trong hầu hết các trường hợp, việc điều trị duy nhất là cho sinh sớm. Phương pháp này không gây nhiều khó khăn khi thai nhi đã được gần 37 tuần tuổi nhưng nếu thai nhi còn quá non, các bác sĩ thường phải điều trị bằng cách cho bệnh nhân nghỉ ngơi và dùng thuốc giảm huyết áp – loại thuốc này không hề tốt cho cả mẹ bầu và thai nhi.

Read more »

Người nước ngoài tìm đến Việt Nam chữa vô sinh

Thăm khám người vợ, nhận thấy việc chuyển phôi tươi sẽ khó cho được kết quả tốt, bác sĩ Vương Thị Ngọc Lan (chuyên gia chữa vô sinh hiếm muộn tại TP HCM) quyết định trữ phôi đông lạnh và chủ động tạo cửa sổ làm tổ cho phôi ở niêm mạc tử cung để chuyển phôi vào. Thành công vượt ngoài mong đợi, một bé trai kháu khỉnh chào đời trong niềm hạnh phúc của đôi vợ chồng hiếm muộn phải bao phen bôn ba, vất vả chạy chữa.

Một trường hợp khác để lại ấn tượng sâu sắc với bác sĩ Lan là cặp vợ chồng người Tanzania từ châu Phi. Người vợ bị viêm nhiễm phụ khoa tắc hai vòi trứng nên không thể sinh con theo cách thông thường. Người chồng tìm hiểu thông tin trên mạng, biết được kỹ thuật chữa vô sinh tại Việt Nam rẻ mà tỷ lệ thành công cao nên chủ động email liên hệ rồi thu xếp qua. Sau khi người chồng lấy tinh trùng đông lạnh rồi về nước, người vợ thuê nhà tại TP HCM để chữa trị. Họ đậu thai ngay chu kỳ đầu, đến lúc thai được 10 tuần tuổi thì người chồng qua đón vợ về.

“Lúc chia tay, anh chồng cứ nằng nặc đề nghị bác sĩ Việt Nam qua châu Phi mở chi nhánh để đem lại niềm vui cho các cặp vợ chồng gian nan chờ con bên đó. Sau này họ báo tin vui đẻ con gái khỏe mạnh, xinh xắn 2,9 kg, hẹn khi bé 5-6 tuổi sẽ quay lại Việt Nam sử dụng phôi trữ để sinh thêm đứa nữa”, bác sĩ Lan nhớ lại.

Trong số hàng trăm cặp vợ chồng người nước ngoài thụ tinh trong ống nghiệm tại Việt Nam mỗi năm, bên cạnh những người đến công tác rồi kết hợp điều trị thì có những bệnh nhân tận châu Mỹ, Âu, Phi... hoàn toàn chỉ đến chữa bệnh rồi về. Không ít trường hợp thất bại nhiều lần ở nước ngoài lại thành công khi chữa trị một lần tại Việt Nam với chi phí rẻ hơn rất nhiều.

• 

  Con trai của một cặp vợ chồng nước ngoài chữa vô sinh tại Việt Nam. Ảnh: NVCC.

Mỗi trường hợp bệnh nhân thụ tinh trong ống nghiệm là một câu chuyện cảm động. Năm 2010, đội ngũ y bác sĩ Việt Nam từng “chạy đua với thời gian” để điều trị cho một cặp vợ chồng từ Mỹ. Cách nửa vòng trái đất, người đàn ông gửi email cầu cứu vì bị ung thư xương, ung thư tiền liệt tuyến di căn với thời gian sống còn rất ít và bày tỏ ước mong có con trước khi chết.

Người vợ nửa muốn ở cạnh chồng trong những ngày cuối đời, nửa không muốn bỏ lỡ cơ hội cuối cùng có con với anh. Đấu tranh nội tâm, cuối cùng chị quyết định tới Việt Nam thụ tinh trong ống nghiệm. Mẫu tinh trùng duy nhất được lấy trước khi điều trị hóa trị cho người chồng cũng được chuyển về.

“Một mặt phải làm nhanh để người vợ trở về Mỹ cạnh chồng, một mặt là áp lực phải thành công bằng mọi giá để khỏi day dứt trước hoàn cảnh đặc biệt ấy, nên từng khâu trong quy trình đều được chúng tôi chăm chút cẩn thận. May mắn trời thương, người vợ đậu thai và trở về Mỹ. Sau đó chồng mất, người vợ email cảm ơn y bác sĩ Việt Nam đã giúp vợ chồng thỏa nguyện niềm mong ước”, bác sĩ Lan chia sẻ.

Lăn lộn 17 năm trong nghề thụ tinh ống nghiệm, tham gia từ những ca đầu tiên khi kỹ thuật này còn trong trứng nước tại Việt Nam, bác sĩ Vương Thị Ngọc Lan cho biết, tỷ lệ thành công của thụ tinh trong ống nghiệm nước ta không hề thua kém các nước tiên tiến trên thế giới và số chu kỳ luôn dẫn đầu khu vực. Trình độ chuyên môn của các bác sĩ Việt Nam ngày càng được khẳng định với những bài báo cáo khoa học tạo được tiếng vang tại các hội nghị quốc tế, tham gia giảng dạy cho các bác sĩ đến từ nhiều quốc gia.

Không chỉ người nước ngoài, một số Việt kiều cũng tin tưởng quê nhà là nơi chữa vô sinh. Sau bốn lần thụ tinh trong ống nghiệm thất bại tại Ba Lan, đôi vợ chồng Việt kiều tranh thủ đợt ăn Tết tại Việt Nam để "thử vận may" một lần nữa. Người vợ 39 tuổi bị tắc hai vòi trứng. Các bác sĩ Ba Lan khuyên bệnh nhân đi xin trứng để làm thụ tinh. Khi khảo sát buồng trứng thấy vẫn còn khả năng, bác sĩ Ngọc Lan thuyết phục bệnh nhân thử lại một lần nếu không được thì mới tính đến phương án xin trứng. May mắn thành công ngay sau chu kỳ chuyển phôi đầu tiên tại Việt Nam, bệnh nhân mang bầu và hạ sinh song thai một trai một gái.

Có những người Việt Nam tốn tiền khá lớn ra ngoài chạy chữa thất bại, khi về nước chữa trị lại may mắn thành công. Một bệnh nhân tại Hà Nội tốn gần một tỷ đồng cho 2 lần sang Thái Lan điều trị gồm chi phí ăn ở, đi lại, chi phí thực hiện thụ tinh ống nghiệm nhưng điều kỳ diệu vẫn không xuất hiện. Sau khi về Việt Nam, thay vì kích thích buồng trứng thì chị được áp dụng kỹ thuật nuôi trứng non, bệnh nhân mang song thai 2 bé trai khỏe mạnh. “Bệnh nhân đặt niềm tin, tâm lý tin tưởng vào mình cũng là một trong những yếu tố đưa đến sự phối hợp tốt để thành công”, bác sĩ Lan phân tích.

Góp phần hoài thai những nụ cười trẻ thơ cho hàng chục nghìn cặp vợ chồng vô sinh hiếm muộn, bác sĩ Lan trải qua vô số lần được sẻ chia niềm vui tột bậc, nhưng song song đó là không ít chua chát đối diện với giọt nước mắt tuyệt vọng của bệnh nhân trong những chu kỳ thất bại.

“Dù là người nước nào, điều trị ở đâu thì miễn các cặp vợ chồng có thai là điều thiêng liêng và đáng mừng. Mặc dù tỷ lệ thành công ở nước ta khá cao, thực tế cơ hội thành công của một chu kỳ thụ tinh trong ống nghiệm cũng chỉ khoảng 40-45%, tùy theo từng bệnh nhân. Các bác sĩ chỉ biết luôn chăm chút, cẩn thận trong từng bước quy trình để đạt được xác suất cao nhất”, bác sĩ Lan tâm niệm.

Lê Phương

Read more »

Bỏ hay giữ thai

Vợ chồng chị Phan Thị H. T, 30 tuổi, Gò Vấp, TP.HCM, muốn có con nên đã chuẩn bị đi khám sức khỏe và tiêm ngừa vắc-xin cần thiết. Sau khi tiêm ngừa vắc-xin rubella (MMR) được khoảng 3 tháng, chị H. T. tình cờ phát hiện mình có thai. Chị lo lắng có nên giữ lại em bé hay không vì sợ vắc-xinảnh hưởng không tốt đến sự phát triển của thai nhi.

Bác sĩ Bùi Thanh Vân (BV. Từ Dũ) cho biết, đó không phải là một lo lắng hiếm gặp. Không ít thai phụ vô tình tiêm vắc-xin này quanh thời điểm thụ thai. Không ít gia đình đã quyết định bỏ thai. Câu hỏi đặt ra rằng, tiêm vắc-xin rubella có an toàn trong thời điểm này không? Có nên bỏ thai nếu vô tình tiêm rubella trước và sau thời điểm có thai 3 tháng không? Theo khảo sát của BV. Từ Dũ trên 162 trường hợp tiêm MMR trong thời gian 3 tháng quanh thời điểm thụ thai, 37 trường hợp không theo dõi được, còn lại 100% các trường hợp theo dõi được có tiêm MMR trong thời gian 3 tháng quanh thời điểm thụ thai đều sinh con khỏe mạnh. Các BS chưa ghi nhận trường hợp nào bị hội chứng rubella bẩm sinh.

Theo các chuyên gia, nhiễm trùng bào thai ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và sự sống thai nhi, không chỉ vậy, nó còn để lại nhiều di chứng nặng nề, ảnh hưởng đến chất lượng sống của trẻ và là gánh nặng cho gia đình, xã hội. Tùy vào thời điểm nhiễm bệnh của mẹ, tỉ lệ con bị hội chứng rubella bẩm sinh rất thay đổi: 90 - 100% khi thai dưới 8 tuần, 50% khi thai 8 - 12 tuần, 20% ở tuổi thai 12 - 20 tuần, và sau 20 tuần tỉ lệ này khoảng < 1%. Ngoài ra, thai phụ còn có thể nhiễm các virút khác như: cúm, viêm gan B, quai bị, sởi, thủy đậu… Những loại bệnh này cũng có thể gây ra hội chứng nhiễm trùng bào thai và để lại hậu quả nghiêm trọng cho bé sau sinh.

Do đó, phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ đã được khuyến cáo nên chủ động đi tiêm chủng vắc-xin rubella trước khi quyết định có thai. Vắc-xin giúp bảo vệ thai phụ và thai nhi phát triển khỏe mạnh. Trước khi mang thai, phụ nữ nên tiêm đầy đủ các loại vắc-xin theo chương trình tiêm chủng. Những vắc-xin sống nên được tiêm trước khi có thai ít nhất 1 tháng. Những vắc-xin bất hoạt có thể tiêm trước hoặc trong thai kỳ nếu cần thiết.

PHƯƠNG KHÁNH

Read more »

Lỗi nghiêm trọng khi bà bầu tập luyện

Nhiều chị em cho rằng tập thể dục sẽ dễ bị sinh non và sẩy thai, quan điểm này không hoàn toàn đúng.

Luyện tập thân thể trước khi sinh mang lại nhiều lợi ích cho cả mẹ và bé. Luyện tập đúng cách, vừa sức trong suốt thai kỳ giúp cơ thể dẻo dai, linh hoạt và mạnh mẽ hơn. Nhờ luyện tập, mẹ bầu sẽ hiểu thêm về năng lực tiềm ẩn trong cơ thể, biết thêm nhiều cách thư giãn, vì vậy cũng chuẩn bị tinh thần và thể chất tốt hơn cho cuộc vượt cạn sắp đến gần. Thậm chí nhiều chuyên gia còn cho rằng, nếu không tập luyện thân thể, bà bầu có thể phải sớm đối mặt với nguy cơ tăng cân quá mức, cao huyết áp, đau nhức, và cả chứng tiểu đường thai kỳ.

Nhưng bên cạnh những lợi ích đã được khoa học chứng minh, vẫn có nhiều hiểu lầm về rủi ro có thể gặp khi bà bầu tham gia vận động cơ thể. Có không ít bà bầu vì thế mà e ngại không dám tập luyện, bỏ sót một cơ hội tăng thêm sức khỏe cho mẹ và bé trong thai kỳ. Sau đây là những kiểu hiểu sai phổ biến nhất về việc luyện tập ở bà bầu:

1. Trước khi mang thai không tập, thì giờ cũng không

Khi mang bầu các mẹ vẫn có thể làm quen từ từ với các môn thể thao vừa sức như đi bộ, yoga

Đây là niềm tin phổ biến của hầu hết chị em khi bầu bí. Do trước đó không tham gia vận động thể chất, nên bạn thường không đủ tự tin để chọn phương pháp tập luyện phù hợp khi mang thai, cũng không tin tưởng rằng thể dục sẽ tốt cho bạn và bé lúc này. Ngược lại, nhiều chị em lại e sợ không có kinh nghiệm tập luyện sẽ dẫn đến tập sai động tác, không biết giới hạn thời gian tập, từ đó ảnh hưởng không tốt đến sự phát triển của bé yêu trong bụng.

Theo bác sĩ Raul Arta, Hiệu trưởng sáng lập trường Cao đẳng Sản Phụ khoa Mỹ (ACOG), không có tài liệu y học nào khẳng định tập luyện vừa phải như đi bộ là không an toàn cho thai phụ, ngay cả đối với chị em trước đây không thường xuyên vận động. Để thai kỳ khỏe mạnh, ông cũng đề nghị bà bầu nên đi bộ từ 30 – 60 phút mỗi ngày, và có thể phân bổ khoảng thời gian tập luyện này ra thành nhiều buổi tập nhỏ. Nếu vừa bắt đầu, chị em chỉ nên tập từ từ. Tuần đầu tiên là 5 phút mỗi ngày, sau đó tăng lên 10 phút mỗi tuần, cho đến khi đủ sức khỏe để tập luyện đều đặn 30 phút/ ngày.

2. Chỉ tập trung cho phần sàn chậu, hông và lưng

Nhiều người cho rằng thể dục trong thời gian mang thai chỉ nên chú trọng vào phần sàn chậu, hông và lưng để việc sinh nở được dễ dàng hơn. Thật ra nếu không thích ứng với các bài tập này, bạn vẫn có thể tăng sức dẻo dai cho cơ thể qua các bài tập dành cho các bộ phận khác như tay, chân. Miễn sao có tập luyện là đã tốt hơn cho sức khỏe của mẹ và bé.

Nghiên cứu gần đây của Đại học Geogia ở nhóm bà bầu đang trong tuần thai 21 đến 25 còn cho thấy, tập nâng tạ (có sự giám sát của huấn luyện viên) trong vòng 12 tuần hoàn toàn không gây hại cho thai phụ. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng bạn phải ngưng bất cứ hoạt động nào nếu đột nhiên cảm thấy chóng mặt. Tập luyện quá sức sẽ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của bất cứ ai, kể cả người bình thường có sức khỏe tốt.

Yoga không chỉ đánh bay stress, giảm mệt mỏi mà còn giúp bà bầu chuyển dạ dễ dàng hơn

3. Yoga nguy hiểm cho bà bầu

Có nhiều luồng quan điểm trái ngược về tập yoga trong thai kỳ. Trong khi có người cho rằng yoga rất tốt cho mẹ và bé, lại có luồng ý kiến trái ngược, theo đó yoga với các động tác khó như trồng chuối, nhấc cao chân, uốn thân mình… nên bà bầu tuyệt đối không được tập. Điều này không hoàn toàn đúng, vì vẫn có những lớp học yoga dành cho thai phụ. Tại đây, bà bầu sẽ được hướng dẫn nhiều tư thế yoga phù hợp với thể trạng và sức khỏe trong thời kỳ mang thai. Đặc biệt hơn, các kỹ thuật thở và thiền trong yoga rất tốt cho cả mẹ và thai nhi, vì không chỉ đánh bại stress, giảm đau mỏi, chúng còn giúp chị em chuyển dạ dễ dàng hơn. Lời khuyên cho mẹ bầu nếu muốn học yoga là nên tham gia một lớp học có chuyên viên hướng dẫn, không nên tự tìm hiểu và tập luyện một mình.

4. Có thể bị sinh non hoặc sẩy thai do tập thể dục

Chưa có tài liệu nào chứng minh sinh non hay sẩy thai có liên quan đến việctập thể dục ở những thai phụ bình thường, khỏe mạnh. Ngoại trừ có tiền sử sinh non, dọa sẩy thai hay có vấn đề về sức khỏe, hầu hết bà bầu khỏe mạnh vẫn có thể tập luyện ngay trong quý 3 của thai kỳ. Thực tế, tập thể dục trước khi sinh còn giúp tăng sức bền, sức mạnh cơ bắp và khả năng chịu đựng của cơ thể giúp mẹ bầu sinh nở dễ dàng hơn. Tuy nhiên, cần lắng nghe cơ thể của mình. Thông thường trong 3 tháng cuối của thai kỳ bà bầu rất dễ bị mệt mỏi, choáng váng, do đó chỉ nên vận động trong giới hạn mà cơ thể bạn chịu đựng được, ngay cả khi đó là 10 phút đi bộ mỗi ngày.

Đồng thời, một nghiên cứu được thực hiện trên 92.000 bà bầu ở Đan Mạch cũng cho thấy, không hề có sự gia tăng nguy cơ sẩy thai do tập luyện sau tuần 18 của thai kỳ. Nguy cơ sẩy thai chỉ gia tăng ở những chị em mang thai dưới 18 tuần nhưng lại có hoạt động thể dục quá tích cực, với hơn 7 giờ mỗi tuần và thực hiện những động tác gắng sức. Miễn là bác sĩ cho phép, bạn vẫn có thể tham gia đều đặn các bài tập thể dục hàng tuần. Tốt hơn nên tập sau khi thai nhi đã được 18 tuần tuổi trở lên. Cũng nên lưu ý tránh tập giữa trời nắng nóng hoặc trong nhiệt độ cao, vì sẽ làm gia tăng thân nhiệt ở mẹ, dẫn đến gây nguy hại cho sức khỏe của bé.

5. Bà bầu chỉ nên thực hiện các thao tác nhẹ nhất

Không nên nghĩ rằng bầu bí thì chỉ nên vận động thật nhẹ nhàng, vì bơi lội, aerobics, tập tạ tay

Mặc dù đi bộ là hoạt động thể lực nhẹ nhàng thường được khuyến khích trong thai kỳ, nhưng không có nghĩa là các môn thể thao khác có thao tác mạnh hơn như bơi lội, khiêu vũ, aerobics, chạy bộ, cử tạ… bị “cấm chỉ định” trong suốt thời gian mang thai. Ví dụ như các mẹ bầu vẫn có thể chạy bộ thường xuyên, nếu trước khi mang thai, đây là môn thể thao “ruột” của bạn. Cũng đừng lo chạy bộ gây tác động xấu đến thai nhi, vì bé luôn được bao bọc an toàn trong lớp nước ối ấm áp. Chỉ dừng chạy bộ khi bạn gặp các vấn đề về khớp hoặc dây chằng…

Tất nhiên sẽ có một số môn thể thao mà mẹ bầu tuyệt đối phải “nhịn” trong 9 tháng 10 ngày mang thai, như thể dục dụng cụ, trượt nước, cưỡi ngựa, đi bộ nhanh…. Đồng thời tránh bất kỳ môn thể dục nào làm căng kéo cơ bụng, vì sự căng kéo sẽ làm cho vùng bụng chậm phục hồi sau sinh; cũng không tập luyện nếu phải giơ chân lên trong khi nằm ngửa.

Theo Sức khỏe giới tính

Read more »

Lỗi nghiêm trọng khi bà bầu tập luyện

Nhiều chị em cho rằng tập thể dục sẽ dễ bị sinh non và sẩy thai, quan điểm này không hoàn toàn đúng.

Luyện tập thân thể trước khi sinh mang lại nhiều lợi ích cho cả mẹ và bé. Luyện tập đúng cách, vừa sức trong suốt thai kỳ giúp cơ thể dẻo dai, linh hoạt và mạnh mẽ hơn. Nhờ luyện tập, mẹ bầu sẽ hiểu thêm về năng lực tiềm ẩn trong cơ thể, biết thêm nhiều cách thư giãn, vì vậy cũng chuẩn bị tinh thần và thể chất tốt hơn cho cuộc vượt cạn sắp đến gần. Thậm chí nhiều chuyên gia còn cho rằng, nếu không tập luyện thân thể, bà bầu có thể phải sớm đối mặt với nguy cơ tăng cân quá mức, cao huyết áp, đau nhức, và cả chứng tiểu đường thai kỳ.

Nhưng bên cạnh những lợi ích đã được khoa học chứng minh, vẫn có nhiều hiểu lầm về rủi ro có thể gặp khi bà bầu tham gia vận động cơ thể. Có không ít bà bầu vì thế mà e ngại không dám tập luyện, bỏ sót một cơ hội tăng thêm sức khỏe cho mẹ và bé trong thai kỳ. Sau đây là những kiểu hiểu sai phổ biến nhất về việc luyện tập ở bà bầu:

1. Trước khi mang thai không tập, thì giờ cũng không

Khi mang bầu các mẹ vẫn có thể làm quen từ từ với các môn thể thao vừa sức như đi bộ, yoga

Đây là niềm tin phổ biến của hầu hết chị em khi bầu bí. Do trước đó không tham gia vận động thể chất, nên bạn thường không đủ tự tin để chọn phương pháp tập luyện phù hợp khi mang thai, cũng không tin tưởng rằng thể dục sẽ tốt cho bạn và bé lúc này. Ngược lại, nhiều chị em lại e sợ không có kinh nghiệm tập luyện sẽ dẫn đến tập sai động tác, không biết giới hạn thời gian tập, từ đó ảnh hưởng không tốt đến sự phát triển của bé yêu trong bụng.

Theo bác sĩ Raul Arta, Hiệu trưởng sáng lập trường Cao đẳng Sản Phụ khoa Mỹ (ACOG), không có tài liệu y học nào khẳng định tập luyện vừa phải như đi bộ là không an toàn cho thai phụ, ngay cả đối với chị em trước đây không thường xuyên vận động. Để thai kỳ khỏe mạnh, ông cũng đề nghị bà bầu nên đi bộ từ 30 – 60 phút mỗi ngày, và có thể phân bổ khoảng thời gian tập luyện này ra thành nhiều buổi tập nhỏ. Nếu vừa bắt đầu, chị em chỉ nên tập từ từ. Tuần đầu tiên là 5 phút mỗi ngày, sau đó tăng lên 10 phút mỗi tuần, cho đến khi đủ sức khỏe để tập luyện đều đặn 30 phút/ ngày.

2. Chỉ tập trung cho phần sàn chậu, hông và lưng

Nhiều người cho rằng thể dục trong thời gian mang thai chỉ nên chú trọng vào phần sàn chậu, hông và lưng để việc sinh nở được dễ dàng hơn. Thật ra nếu không thích ứng với các bài tập này, bạn vẫn có thể tăng sức dẻo dai cho cơ thể qua các bài tập dành cho các bộ phận khác như tay, chân. Miễn sao có tập luyện là đã tốt hơn cho sức khỏe của mẹ và bé.

Nghiên cứu gần đây của Đại học Geogia ở nhóm bà bầu đang trong tuần thai 21 đến 25 còn cho thấy, tập nâng tạ (có sự giám sát của huấn luyện viên) trong vòng 12 tuần hoàn toàn không gây hại cho thai phụ. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng bạn phải ngưng bất cứ hoạt động nào nếu đột nhiên cảm thấy chóng mặt. Tập luyện quá sức sẽ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của bất cứ ai, kể cả người bình thường có sức khỏe tốt.

Yoga không chỉ đánh bay stress, giảm mệt mỏi mà còn giúp bà bầu chuyển dạ dễ dàng hơn

3. Yoga nguy hiểm cho bà bầu

Có nhiều luồng quan điểm trái ngược về tập yoga trong thai kỳ. Trong khi có người cho rằng yoga rất tốt cho mẹ và bé, lại có luồng ý kiến trái ngược, theo đó yoga với các động tác khó như trồng chuối, nhấc cao chân, uốn thân mình… nên bà bầu tuyệt đối không được tập. Điều này không hoàn toàn đúng, vì vẫn có những lớp học yoga dành cho thai phụ. Tại đây, bà bầu sẽ được hướng dẫn nhiều tư thế yoga phù hợp với thể trạng và sức khỏe trong thời kỳ mang thai. Đặc biệt hơn, các kỹ thuật thở và thiền trong yoga rất tốt cho cả mẹ và thai nhi, vì không chỉ đánh bại stress, giảm đau mỏi, chúng còn giúp chị em chuyển dạ dễ dàng hơn. Lời khuyên cho mẹ bầu nếu muốn học yoga là nên tham gia một lớp học có chuyên viên hướng dẫn, không nên tự tìm hiểu và tập luyện một mình.

4. Có thể bị sinh non hoặc sẩy thai do tập thể dục

Chưa có tài liệu nào chứng minh sinh non hay sẩy thai có liên quan đến việctập thể dục ở những thai phụ bình thường, khỏe mạnh. Ngoại trừ có tiền sử sinh non, dọa sẩy thai hay có vấn đề về sức khỏe, hầu hết bà bầu khỏe mạnh vẫn có thể tập luyện ngay trong quý 3 của thai kỳ. Thực tế, tập thể dục trước khi sinh còn giúp tăng sức bền, sức mạnh cơ bắp và khả năng chịu đựng của cơ thể giúp mẹ bầu sinh nở dễ dàng hơn. Tuy nhiên, cần lắng nghe cơ thể của mình. Thông thường trong 3 tháng cuối của thai kỳ bà bầu rất dễ bị mệt mỏi, choáng váng, do đó chỉ nên vận động trong giới hạn mà cơ thể bạn chịu đựng được, ngay cả khi đó là 10 phút đi bộ mỗi ngày.

Đồng thời, một nghiên cứu được thực hiện trên 92.000 bà bầu ở Đan Mạch cũng cho thấy, không hề có sự gia tăng nguy cơ sẩy thai do tập luyện sau tuần 18 của thai kỳ. Nguy cơ sẩy thai chỉ gia tăng ở những chị em mang thai dưới 18 tuần nhưng lại có hoạt động thể dục quá tích cực, với hơn 7 giờ mỗi tuần và thực hiện những động tác gắng sức. Miễn là bác sĩ cho phép, bạn vẫn có thể tham gia đều đặn các bài tập thể dục hàng tuần. Tốt hơn nên tập sau khi thai nhi đã được 18 tuần tuổi trở lên. Cũng nên lưu ý tránh tập giữa trời nắng nóng hoặc trong nhiệt độ cao, vì sẽ làm gia tăng thân nhiệt ở mẹ, dẫn đến gây nguy hại cho sức khỏe của bé.

5. Bà bầu chỉ nên thực hiện các thao tác nhẹ nhất

Không nên nghĩ rằng bầu bí thì chỉ nên vận động thật nhẹ nhàng, vì bơi lội, aerobics, tập tạ tay

Mặc dù đi bộ là hoạt động thể lực nhẹ nhàng thường được khuyến khích trong thai kỳ, nhưng không có nghĩa là các môn thể thao khác có thao tác mạnh hơn như bơi lội, khiêu vũ, aerobics, chạy bộ, cử tạ… bị “cấm chỉ định” trong suốt thời gian mang thai. Ví dụ như các mẹ bầu vẫn có thể chạy bộ thường xuyên, nếu trước khi mang thai, đây là môn thể thao “ruột” của bạn. Cũng đừng lo chạy bộ gây tác động xấu đến thai nhi, vì bé luôn được bao bọc an toàn trong lớp nước ối ấm áp. Chỉ dừng chạy bộ khi bạn gặp các vấn đề về khớp hoặc dây chằng…

Tất nhiên sẽ có một số môn thể thao mà mẹ bầu tuyệt đối phải “nhịn” trong 9 tháng 10 ngày mang thai, như thể dục dụng cụ, trượt nước, cưỡi ngựa, đi bộ nhanh…. Đồng thời tránh bất kỳ môn thể dục nào làm căng kéo cơ bụng, vì sự căng kéo sẽ làm cho vùng bụng chậm phục hồi sau sinh; cũng không tập luyện nếu phải giơ chân lên trong khi nằm ngửa.

Theo Sức khỏe giới tính

Read more »

Tim mạch và thai nghén

Trong quá trình mang thai, cơ thể người phụ nữ thay đổi nhiều về tâm lý, giải phẫu, sinh lý, huyết học, tuần hoàn… Những người khỏe mạnh hệ thống tim mạch thích ứng được với những thay đổi đó, nhưng với những sản phụ có bệnh tim mạch thì thai nghén trở thành gánh nặng và làm cho các bệnh lý tim mạch trở nên nặng hơn, dễ xảy ra tai biến và biến chứng cho mẹ và thai nhi. Vì thế, việc theo dõi, điều trị, tiên lượng và quyết định các can thiệp đối với bệnh nhân tim mạch đang mang thai rất quan trọng.

Các bệnh van tim và thai nghén

Khoảng 1% số phụ nữ mang thai có các bệnh lý van tim và đi kèm với tăng nguy cơ xuất hiện các biến chứng nguy hiểm đối với mẹ và thai nhi. Các bệnh van tim hay gặp gồm:

Hẹp van hai lá: Bệnh hẹp van hai lá là bệnh tim rất đáng quan tâm ở phụ nữ có thai vì khởi đầu người bệnh thường không có triệu chứng nhưng khi mang thai có thể diễn biến xấu đi do nhịp tim nhanh, rối loạn nhịp tim hoặc do nhu cầu cung cấp máu tăng lên dẫn đến các biến chứng thường gặp là phù phổi cấp, nếu không được điều trị dễ dẫn đến tử vong. Vì thế sản phụ có bệnh hẹp van hai lá nặng cần được tư vấn bởi bác sĩ chuyên khoa tim mạch và thường điều trị nong van hoặc phẫu thuật sửa/thay van hai lá trước khi mang thai.

Hở van hai lá: Nguyên nhân thường do di chứng thấp tim hoặc sa van hai lá. Sản phụ thường dung nạp tốt nên đôi khi quá trình mang thai vẫn diễn ra bình thường (thường gặp ở sản phụ chức năng tim còn bù trừ tốt), tuy nhiên ở những sản phụ có hở van hai lá nặng, kèm theo chức năng tim đã suy giảm thì quá trình thai nghén dễ có các biến chứng khi sinh nở.

Hẹp van động mạch chủ: Nguyên nhân thường gặp là bẩm sinh hoặc do di chứng của thấp tim. Nếu hẹp van động mạch chủ nặng hoặc đã có triệu chứng như khó thở, đau ngực thì cần khuyên người bệnh không nên có thai cho tới khi được phẫu thuật. Nếu đã mang thai và xuất hiện các triệu chứng sớm thì nên cân nhắc đình chỉ thai nghén.

Hở van động mạch chủ: Sản phụ thường dung nạp tốt khi chức năng tim còn trong giới hạn bình thường. Cần lưu ý một số thuốc trong quá trình thai nghén như thuốc “ức chế men chuyển” (loại thuốc hay dùng điều trị trong hở van động mạch chủ) có nguy cơ dị tật với thai nhi, nên cần thay thế bằng nhóm thuốc khác.

Van cơ học: Những sản phụ có mang van tim nhân tạo (được thay van nhân tạo cơ học trước khi mang thai) cần dùng thuốc chống đông suốt đời và phải tiếp tục trong suốt thời kỳ mang thai. Tuy nhiên, các thuốc chống đông như wafarin (Sintrom) và các dẫn xuất khác có thể dẫn đến bệnh lý thai nhi trong thời gian từ tuần thứ 6 đến tuần thứ 12, đồng thời làm tăng nguy cơ sảy thai, thai lưu và xuất huyết nội sọ thai. Vì thế, với người bệnh mang van tim cơ học, việc mang thai sẽ dẫn đến nguy cơ lớn cho cả mẹ và thai nhi. Nếu vẫn tiếp tục mang thai, thì trước khi sinh cần phải dừng wafarin và thay bằng thuốc chống đông khác là heparin trong 10 ngày trước khi sinh. Trong khi sinh thì dừng dùng heparin và dùng lại wafarin từ ngày thứ 2 hoặc thứ 3 sau khi sinh.

Bệnh tim thiếu máu cục bộ

Các yếu tố nguy cơ gây nhồi máu cơ tim ở phụ nữ có thai cũng tương tự như người không có thai. Nguy cơ nhồi máu sẽ tăng lên ở trường hợp đa thai, người hút thuốc lá, bệnh nhân đái tháo đường, béo phì, tăng huyết áp và tăng mỡ máu. Nhồi máu cơ tim hay gặp nhất trong 3 tháng cuối của quá trình mang thai và tử vong của mẹ khoảng 20%. Về điều trị cũng tương tự với người không có thai.

Rối loạn nhịp và thai nghén

Ngoại tâm thu nhĩ và thất rất phổ biến trong thời kỳ mang thai. Nhiều sản phụ có cảm giác tim đập mạnh trong lồng ngực và thấy có khoảng hẫng nhịp sau nhịp ngoại tâm thu. Rối loạn nhịp nhanh cũng phổ biến trong thai kỳ. Khoảng 20% trường hợp phụ nữ có cơn nhịp nhanh trên thất từ trước sẽ tái phát trong thời kỳ có thai. Vì thế, các sản phụ cần được theo dõi về tim mạch trong suốt quá trình mang thai.

Các bệnh tim ít gặp khác trong quá trình thai nghén như: Tăng áp lực động mạch phổi, bệnh cơ tim phì đại tắc nghẽn, bệnh cơ tim chu sản (một loại bệnh lý đặc biệt có liên quan quá trình thai sản)… Đối với những sản phụ nói chung, đặc biệt các sản phụ có bệnh tim nói riêng cần được theo dõi và quản lý thai nghén định kỳ theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Các sản phụ có bệnh lý tim mạch kèm theo, cần được thăm khám và kết hợp điều trị của bác sĩ chuyên khoa tim mạch nhằm giảm các nguy cơ biến chứng và tai biến trong thai kỳ, đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và em bé.

Bác sĩ Ngô Tuấn Anh

Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới, hàng năm có tới khoảng nửa triệu sản phụ tử vong do hậu quả của các biến chứng có liên quan đến thai nghén, trong đó nguyên nhân do bệnh lý tim mạch là phổ biến. Trong các nguyên nhân do tim mạch hay gặp là tăng huyết áp (12%), do các bệnh tim khác chiếm 20%. Tỷ lệ này còn cao hơn ở các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam. Tại Việt Nam, bệnh tim hay gặp ở phụ nữ có thai vẫn liên quan nhiều đến bệnh van tim do di chứng thấp tim, một số khác do các bệnh tim bẩm sinh chưa được phát hiện và điều trị. Những sản phụ này có thể sẽ gặp nhiều nguy cơ trong quá trình thai nghén.

Read more »

6 điều trẻ biết đi và mẹ bầu giống hệt nhau

1. Thói quen ăn uống

Các sở thích như ăn kem trước bữa tối, ăn vặt là điều có thể thấy ở cả mẹ bầu và em bé. Đôi khi chỉ cần nghĩ đến ăn được một quả chuối cũng làm cho cả hai thấy vui, hoặc lần khác, không có gì ngăn được họ ăn hết một đĩa dâu tây. Bà bầu hay trẻ mới biết đi đều muốn được ăn ngap lập tức những gì mình thích, và sẽ làm mọi cách để có được điều đó.

2. Liên tục thay đổi quần áo vì không vừa

Việc bé nhà bạn thay đổi liên tục cỡ giày hoặc quần áo chỉ sau một thời gian ngắn cũng giống như bạn thay trang phục theo từng giai đoạn bầu bí mà thôi. Trong thời gian mang thai, bạn cảm thấy muốn khóc thét khi phải đóng gói và cất hết những bộ đồ yêu quý của mình vì giờ đây bụng ngày một to và không thể mặc vừa. Điều này cũng tương tự với với những chiếc quần jean nhỏ nhắn được để phía sau tủ quần áo chờ ngày bạn lấy lại vóc dáng sau sinh. Trong trò chơi này, người chiến thắng chỉ là các khu trung tâm thương mại mua sắm.

3. Việc không thể nhịn đi tiểu

Đôi khi mẹ bầu và em bé đi tiểu quần cả ra quần (thật ra đây không phải vấn đề gì lớn cả). Các mẹ đang mang thai cũng hiếm khi ngủ một mạch đến sáng mà không trở dậy đi vệ sinh. Trẻ mới biết đi và bà bầu phải đi tiểu thường xuyên. Thế nên đừng nghĩ sẽ dẫn được một phụ nữ mang thai hoặc một trẻ nhỏ đi đâu quá lâu, hay đi quãng đường dài mà không cần “giải quyết nỗi buồn”.

4. Những lời buộc tội vô lý

Bạn có nhận thấy khi một mùi kỳ lạ bỗng dưng tỏa ra ở nơi công cộng nào đó, mọi con mắt sẽ ngay lập tức đổ dồn về một đứa trẻ mới biết đi hoặc một người phụ nữ mang bầu trong phòng không? Thực sự là cả hai đều cảm thấy bị xúc phạm với “lời buộc tội hiển nhiên” đó và sẽ cảm ơn rất nhiều nếu mọi người chuyển sự nghi ngờ của mình cho một ai khác.

5. Tính hay quên

“Mẹ ơi, xe cứu hỏa của con đâu? Tên của con là gì nhỉ? Chúng ta đang đi đâu vậy mẹ?” là những câu hỏi của bé thường hay nói. Điều này cũng tương đồng với câu hỏi của các bà bầu đãng trí: “Chúng ta đang đi đâu nhỉ? Bữa tối ăn gì vậy? Chiếc ví của mình ở đâu chứ?”.

6. Tâm trạng thất thường

Việc một đứa trẻ “sáng nắng chiều mưa” có thể khóc rất nhanh và cười ngay sau đó dường như có nhiều điểm chúng với tâm trạng thất thường của người phụ nữ mang thai khi họ thường xuyên thay đổi tính khí, thậm chí có cả lo lắng, vui buồn cùng ập đến một lúc.

Read more »